vrijstelling onroerende voorheffing

Vrijstelling onroerende voorheffing: wanneer betaal je niet?

Een vrijstelling van onroerende voorheffing betekent dat je voor een gebouw of een deel ervan geen onroerende voorheffing betaalt. Dat kan bijvoorbeeld bij bepaalde gebouwen met een bijzondere bestemming, na de renovatie van bepaalde verwaarloosde of onbewoonbare panden, of tijdelijk bij sommige energiezuinige woningen met een oudere vergunningsaanvraag. De voorwaarden verschillen per gewest.

Een volledige vrijstelling is niet hetzelfde als een vermindering. Bij een vermindering betaal je nog een deel van de belasting. Voor energiezuinige woningen konden beide voorkomen, afhankelijk van onder meer het E-peil en de datum van de aanvraag voor de omgevingsvergunning.

Vrijstelling onroerende voorheffing voor een energiezuinige woning

In Vlaanderen kon je voor bepaalde energiezuinige nieuwbouwwoningen en ingrijpende energetische renovaties een korting op de onroerende voorheffing krijgen. Die bedroeg, afhankelijk van de voorwaarden, 50% of 100% en liep gedurende vijf jaar. Alleen bij een korting van 100% was er dus sprake van een volledige vrijstelling.

Voor omgevingsvergunningen die vanaf 1 oktober 2025 zijn aangevraagd, is deze vermindering afgeschaft. Ligt de aanvraagdatum eerder, dan kan de regeling nog van toepassing zijn als de woning aan de voorwaarden voldoet. De aanvraagdatum van de vergunning is daarbij van belang, niet alleen de datum waarop je de werken afrondt.

Het vereiste E-peil verschilt volgens de periode waarin de vergunning is aangevraagd en het soort werken. Het E-peil is een maat voor de energieprestatie van een gebouw. Een energiezuinige woning of BEN-woning geeft niet vanzelf recht op een vrijstelling: ook de andere voorwaarden van de regeling moeten vervuld zijn.

Vrijstelling na renovatie van een verwaarloosd pand

In Vlaanderen bestaat een vrijstelling voor bepaalde onroerende goederen die verwaarloosd, ongeschikt of onbewoonbaar waren en na werken niet langer op de betreffende inventaris staan. Je vraagt de vrijstelling eenmalig aan. Als je aan de voorwaarden voldoet, geldt ze voor vijf jaar.

De schrapping uit de inventaris is een belangrijk onderdeel van de aanvraag. De vrijstelling kan ingaan vanaf het aanslagjaar dat volgt op het jaar waarin het pand niet meer in de inventaris is opgenomen. Alleen werken uitvoeren aan een oude woning is dus niet genoeg: het pand moet ook onder de regeling vallen en aan de voorwaarden voldoen.

Bewaar daarom het bewijs van schrapping en de documenten over de renovatie. Daarmee kun je bij je aanvraag aantonen op welk pand de vrijstelling betrekking heeft.

Vrijstelling voor gebouwen met een bijzondere bestemming

Een gebouw kan ook vrijgesteld zijn door de manier waarop het wordt gebruikt. Dat kan bijvoorbeeld gelden voor gebouwen die zonder winstoogmerk worden gebruikt voor onderwijs, eredienst of bepaalde vormen van zorg. De voorwaarden hangen af van het gewest en van de precieze bestemming van het gebouw.

Ook een vzw kan in aanmerking komen. De rechtsvorm alleen is niet genoeg: het werkelijke gebruik van het gebouw telt mee. Een vereniging die een pand bezit of gebruikt, krijgt dus niet automatisch een vrijstelling omdat ze een vzw is.

Wordt slechts een deel van een gebouw voor een toegelaten doel gebruikt, dan kan de beoordeling beperkt zijn tot dat deel. Voor een ruimte die voor een andere activiteit wordt gebruikt, is niet vanzelf dezelfde vrijstelling van toepassing.

Zo vraag je een vrijstelling aan

De aanvraag verloopt anders naargelang het gewest en de soort vrijstelling. In Vlaanderen is de Vlaamse Belastingdienst bevoegd voor de onroerende voorheffing. In Brussel is dat Brussel Fiscaliteit en in Wallonië de Waalse belastingdienst.

  • Bepaal welke regeling op je pand past. Een vrijstelling na renovatie heeft andere voorwaarden dan een vrijstelling voor een bijzondere bestemming.
  • Verzamel bewijsstukken. Denk aan de vergunningsaanvraag en EPB-gegevens bij een energiezuinige woning, een bewijs van schrapping uit de inventaris na renovatie, of documenten over het gebruik van een gebouw.
  • Dien de aanvraag in bij de bevoegde belastingdienst. Gebruik het formulier voor de vrijstelling die je aanvraagt. Sommige voordelen worden automatisch verwerkt, maar bij andere moet je zelf een aanvraag doen.
  • Bekijk je aanslagbiljet. Staat de vrijstelling er niet op terwijl je denkt dat je er recht op hebt, neem dan contact op met de bevoegde belastingdienst of dien bezwaar in volgens de instructies op het aanslagbiljet.

Veelgestelde vragen over vrijstelling onroerende voorheffing

Welk E-peil geeft recht op een vrijstelling?
Er is niet één grens die voor elke woning geldt. Bij de vroegere Vlaamse regeling hangen de voorwaarden af van de datum van de vergunningsaanvraag en het soort werken. Een voldoende laag E-peil kon recht geven op een volledige of gedeeltelijke korting.

Hoelang duurt een vrijstelling?
Dat hangt af van de regeling. De Vlaamse korting voor bepaalde energiezuinige woningen loopt vijf jaar. Ook de vrijstelling na renovatie van bepaalde panden op een inventaris geldt vijf jaar als aan de voorwaarden is voldaan. Bij een bijzondere bestemming hangt het recht samen met het gebruik van het gebouw.

Is een assistentiewoning automatisch vrijgesteld?
Nee. De benaming assistentiewoning volstaat niet om een vrijstelling te krijgen. Het gewest beoordeelt of het gebouw en het gebruik ervan aan de wettelijke voorwaarden voldoen.

Heb je een energiezuinige woning, neem dan eerst de aanvraagdatum van je omgevingsvergunning erbij. Die datum bepaalt of de vroegere Vlaamse korting nog op jouw project van toepassing kan zijn.

Scroll naar boven