Asbestplaten zijn bouwplaten waarin asbestvezels zijn verwerkt, bijvoorbeeld in cement of in een lichtere plaat. Je vindt ze vooral in oudere woningen, onder meer als gevelbekleding, dakbedekking of brandwerende plaat. Aan het uiterlijk alleen kun je niet met zekerheid zien of een plaat asbest bevat.
Een intacte plaat geeft meestal weinig vezels af. Bij beschadiging, slijtage of bewerking kunnen vezels vrijkomen. Laat een verdachte plaat daarom met rust totdat je weet om welk materiaal het gaat.
Welke soorten asbestplaten bestaan er?
Asbest werd in verschillende soorten platen gebruikt. Sommige zijn hard en dicht, andere zijn lichter en brozer. De toepassing geeft een aanwijzing, maar ook asbestvrije platen kunnen er zo uitzien.
- Vlakke cementplaten: harde platen die onder meer als gevelbekleding of scheidingswand werden gebruikt. Ze kunnen grijs zijn, maar ook een verflaag of gekleurde afwerking hebben.
- Gegolfde cementplaten: platen met een golvend profiel, vaak gebruikt op daken van schuren, garages en andere bijgebouwen.
- Platen met een gladde afwerking: decoratieve gevelplaten, zoals sommige Glasal-platen, kunnen asbest bevatten. De gekleurde of gladde buitenkant zegt niet genoeg over de inhoud.
- Lichte isolerende platen: deze werden onder meer gebruikt waar een brandwerende afwerking nodig was. Sommige Pical-platen behoren tot deze groep en kunnen bij beschadiging makkelijker vezels afgeven.
Een productnaam of toepassing is geen sluitend bewijs. Er bestaan ook platen die op oudere asbesthoudende producten lijken, maar geen asbest bevatten.
Waar kun je verdachte platen aantreffen?
In en rond een woning kunnen platen op zichtbare en minder zichtbare plaatsen zitten. Denk aan de buitenkant van een garage, een wand in een berging of een plaat achter een warmtebron. Ook achter een nieuwere afwerking kan een oudere plaat zijn blijven zitten.
Vooral bij renovatie is dat relevant. Een plaat die jarenlang ongemoeid achter een wand zat, kan beschadigd raken wanneer je de afwerking weghaalt. Kom je onverwacht een verdachte plaat tegen, stop dan met het werk en laat beoordelen wat het materiaal is.
Hoe beoordeel je een asbestplaat zonder ze te beschadigen?
Bekijk de plaat op afstand en let op de plaats, de vorm en de staat. Bij sommige asbesthoudende platen is aan de onderkant een honinggraat- of wafelstructuur zichtbaar. Broze randen of vezels op een bestaande breuk kunnen ook een aanwijzing zijn. Geen van die kenmerken bewijst op zichzelf dat er asbest in de plaat zit.
Een glad oppervlak of een verflaag sluit asbest evenmin uit. Boor niet in de plaat en maak geen stukje los om de binnenkant te bekijken. Als zekerheid nodig is, kan een deskundige het materiaal beoordelen en zo nodig een monster laten analyseren.
Let ook op zichtbare schade. Een gebroken plaat, verweerd oppervlak of losse brokstukken vragen meer aandacht dan een onbeschadigde plaat die stevig vastzit. Raak beschadigde delen niet aan en beperk de toegang tot de plek.
Wanneer zijn asbestplaten gevaarlijk?
Het risico ontstaat wanneer je asbestvezels inademt. Die vezels kunnen vrijkomen als een plaat breekt, verweert of wordt bewerkt. Boren, zagen, schuren en breken kunnen daarom gevaarlijk zijn. Gebruik ook geen hogedrukreiniger op een verdachte plaat: die kan het oppervlak beschadigen en materiaal verspreiden.
Hoeveel vezels vrijkomen, hangt onder meer af van het soort plaat, de staat en wat ermee gebeurt. Bij een harde, intacte cementplaat zitten de vezels meestal stevig in het materiaal. Een zachte of broze plaat kan bij beschadiging makkelijker vezels afgeven.
Asbestvezels inademen kan ernstige ziekten veroorzaken, waaronder kanker. Dat betekent niet dat iedereen die ooit in de buurt van een plaat is geweest ziek wordt. Het risico hangt onder meer af van de hoeveelheid vezels die iemand inademt en hoe lang en hoe vaak dat gebeurt.
Veelgestelde vragen over asbestplaten
Kun je in een huis met asbestplaten wonen?
Dat kan als de platen in goede staat zijn en er geen vezels vrijkomen. Een beschadigde of sterk verweerde plaat laat je het best door een deskundige beoordelen.
Moet een asbestplaat altijd meteen weg?
Nee, een intacte plaat hoeft niet in elke situatie onmiddellijk verwijderd te worden. De staat, de plaats en de geldende regels bepalen wat nodig is. Laat een plaat die moet verdwijnen op een veilige en toegelaten manier verwijderen.
Is een witte plaat altijd asbesthoudend?
Nee. De kleur van een plaat zegt niet of er asbest in zit. Ook een plaat met wit asbest hoeft zelf niet wit te zijn.
Heb je plannen voor een verbouwing en zit er een verdachte plaat in de weg? Laat vaststellen om welk materiaal het gaat voordat je de plaat of de afwerking eromheen bewerkt.



