asbest analyse

Asbestanalyse: zo laat je verdacht materiaal onderzoeken

Een asbestanalyse is een laboratoriumonderzoek dat vaststelt of een staal van verdacht materiaal asbest bevat. Een deskundige neemt het staal en bezorgt het aan een laboratorium. Je ontvangt daarna een verslag met het resultaat voor het onderzochte materiaal.

Zo’n analyse geeft meer zekerheid dan een beoordeling op het zicht. Ze kan nuttig zijn als je bijvoorbeeld een oud bouwmateriaal wilt laten onderzoeken voordat je erin boort of het laat verwijderen.

Wanneer is een asbestanalyse nuttig?

Asbest kan voorkomen in oudere bouwmaterialen, zoals golfplaten, vloerbekleding of leidingisolatie. Aan de kleur of structuur alleen kun je vaak niet zeker zien of een materiaal asbest bevat. Ook een foto of een herkenningsapp kan een vermoeden geven, maar vervangt geen laboratoriumtest.

Een analyse is vooral nuttig als je wilt weten of één bepaald materiaal asbest bevat. Dat kan bijvoorbeeld nodig zijn bij een beschadigde plaat of vóór werkzaamheden aan een verdachte toepassing. Blijft het materiaal onaangeroerd, dan kan een deskundige mee beoordelen of een staalname op dat moment zinvol is.

Een laboratoriumanalyse is iets anders dan een onderzoek voor een asbestattest. Voor zo’n attest beoordeelt een gecertificeerde asbestdeskundige het gebouw volgens de geldende regels. Daarbij kunnen stalen worden genomen, maar één los analyseresultaat is op zichzelf geen attest.

Zo verloopt de analyse van een asbeststaal

Van de eerste beoordeling tot het verslag verloopt het onderzoek meestal in vier stappen:

  1. Beoordeling ter plaatse. De deskundige bekijkt welk materiaal verdacht is, waar het zit en of het uit verschillende lagen bestaat.
  2. Staalname. De deskundige neemt een representatief stukje van het materiaal met maatregelen om te voorkomen dat vezels zich verspreiden.
  3. Laboratoriumonderzoek. Het staal wordt veilig verpakt en naar een laboratorium gestuurd dat de juiste analyse uitvoert.
  4. Verslag. Je krijgt het resultaat en kunt met de deskundige bespreken wat het betekent voor het materiaal en eventuele werken.

Een goede staalname is belangrijk voor een bruikbaar resultaat. Bij een materiaal met meerdere lagen kan de samenstelling per laag verschillen. Een staal van alleen de bovenkant geeft dan niet noodzakelijk een antwoord over de laag eronder.

Neem bij voorkeur niet zelf een staal. Door materiaal af te breken, te boren of te schuren kunnen vezels vrijkomen. Ook een test met een aansteker geeft geen betrouwbaar antwoord en kan gevaarlijk zijn.

Wat onderzoekt het laboratorium?

Het laboratorium bekijkt het staal met gespecialiseerde microscopen. Daarmee kan het asbestvezels onderscheiden van andere vezels en, afhankelijk van de gebruikte methode, bepalen om welke asbestsoort het gaat.

Een methode is polarisatiemicroscopie. Daarbij onderzoekt de laborant de eigenschappen van vezels met behulp van licht. Elektronenmicroscopie kan worden ingezet wanneer een andere of meer gedetailleerde analyse nodig is. Welke methode geschikt is, hangt af van het soort staal en de onderzoeksvraag.

Het verslag vermeldt of in het onderzochte staal asbest is aangetroffen. Afhankelijk van de analyse kan het ook informatie geven over de soort of de hoeveelheid asbest. Vraag om een laboratorium dat voor de betreffende analysemethode geaccrediteerd is. Accreditatie betekent dat het laboratorium voor die methode aan vastgelegde kwaliteitseisen voldoet.

Wat zegt de uitslag wel en niet?

Een positieve uitslag betekent dat in het onderzochte staal asbest is gevonden. Dat zegt nog niet vanzelf hoe groot het risico in de ruimte is. De toestand van het materiaal, de plaats en de kans op beschadiging spelen ook mee. Een deskundige kan beoordelen welke maatregel past bij de situatie.

Een negatieve uitslag betekent dat in het onderzochte staal geen asbest is aangetoond. Het bewijst niet dat alle materialen in de woning asbestvrij zijn. Ook bij hetzelfde materiaal is van belang dat het staal representatief is voor het deel waarover je zekerheid wilt.

Bewaar het verslag met de aanduiding van de plek waar het staal is genomen. Zo kun je later terugvinden op welk materiaal de uitslag betrekking heeft.

Materiaalonderzoek, stofonderzoek of luchtmeting?

De juiste analyse hangt af van wat je wilt weten. De onderzoeken zijn niet onderling uitwisselbaar:

  • Een materiaalstaal geeft antwoord op de vraag of het bemonsterde materiaal asbest bevat.
  • Een stofstaal kan helpen onderzoeken of er asbestvezels in verzameld stof aanwezig zijn.
  • Een luchtmeting onderzoekt de concentratie vezels in de lucht tijdens de meting. De gebruikte methode bepaalt welke informatie het resultaat geeft.

Een materiaalstaal vertelt niet hoeveel vezels er in de lucht zitten. Omgekeerd bewijst een luchtmeting niet dat alle bouwmaterialen in een ruimte asbestvrij zijn. Bij beschadiging of een vermoeden van verspreid stof kan een deskundige beoordelen of aanvullend onderzoek nodig is.

Wat kost een asbestanalyse en hoe lang duurt ze?

De prijs hangt onder meer af van het aantal stalen, de staalname ter plaatse en de onderzoeksmethode. Ook verplaatsing, een schriftelijk advies of een spoedbehandeling kunnen de prijs beïnvloeden. Een analyse die deel uitmaakt van een groter onderzoek kan anders worden aangerekend dan een losse test.

De doorlooptijd verschilt per laboratorium en opdracht. Vraag bij een offerte naar de kosten voor de staalname, de laboratoriumanalyse en het verslag. Dan zie je ook of de prijs per staal geldt en wanneer je het resultaat mag verwachten.

Veelgestelde vragen over asbestanalyse

Kan ik zelf zien of een staal asbest bevat?
Meestal niet met zekerheid. Verdachte vezels of een typische toepassing kunnen een aanwijzing zijn, maar een laboratoriumanalyse is nodig om het staal te identificeren.

Moet asbest altijd meteen verwijderd worden na een positieve test?
Nee. Een positieve uitslag betekent niet automatisch dat onmiddellijke verwijdering nodig is. De staat en de bereikbaarheid van het materiaal zijn mee bepalend voor de aanpak.

Is één staal genoeg voor een hele woning?
Nee. Een uitslag geldt voor het onderzochte staal. Verschillende materialen en lagen kunnen een andere samenstelling hebben en apart onderzoek vragen.

Kan een analyse gebruikt worden voor een asbestattest appartement?
Een deskundige kan analyseresultaten gebruiken bij de beoordeling, maar een los laboverslag vervangt het asbestattest niet.

Laat verdacht materiaal intussen met rust en bespreek met een deskundige welk staal nodig is. Zo krijg je een uitslag die past bij de plek waarover je zekerheid zoekt.

Scroll naar boven